11.20.2015

De aanslagen in Parijs

Filosofie Magazine vroeg mij om een korte reactie op de aanslagen in Parijs - Zie de site van Filosofie Magazine

‘Mijn intuïtieve reactie op de vraag is geen filosofische, maar: “heb uw vijanden lief”. Wat maakt dat deze mensen zich op een onbegrijpelijk gewelddadige manier tegen ons keren? Wat in onze cultuur roept dit geweld over zich af? Is het, om in de beruchte woorden van Sartre te spreken, voor de zoveelste keer de boemerang van ons eigen geweld dat zich nu tegen ons keert? Ik weet het niet, we kunnen in ieder geval niet op voorhand zeggen dat dit niet zo is. Wat we inmiddels hadden kunnen en moeten leren, is dat de wraakzuchtige oorlogstaal in de reacties van Hollande en in Nederland van burgemeester Ahmed Aboutaleb, om van mindere geesten in de politiek maar te zwijgen, desastreus is. Dit moet worden omgekeerd. Daarom: heb uw vijanden lief. De sympathie kan zich niet alleen beperken tot de slachtoffers dicht bij huis, maar ook de daders en zij die hen zullen volgen. Niemand wordt geboren om als moordenaar te eindigen. Maar onze sympathie is selectief. We hebben ze al afgeschreven. Wie naar het zwaard grijpt zal door het zwaard omkomen. Een hogere wijsheid is er niet. En het spijt me dat dit geen filosofische, maar religieuze wijsheid is.’ (18 november 2015)