4.13.2014

Huilende kleuters


In de middeleeuwen had je schandpalen. Wie zich niet gedroeg, kon rotte tomaten of erger op zijn geketende hoofd gesmeerd krijgen. In 1975 publiceerde de Franse filosoof Michel Foucault zijn boek Toezicht en straf, waarin hij liet zien hoe de moderne vorm van sociale discipline niet langer de vorm kreeg van schandpalen, geselwerktuigen en duimschroeven, maar van een anonieme blik die vanuit een uitkijktoren midden in de gevangenis alle gedetineerden in de gaten hield. Deze beroemde gedachte van het 'panopticum' zien we in de praktijk van de 'Big Brother is Watching You' tot aan de camera's in winkelstraten en metro's, die ervoor zorgen dat we ons netjes gedragen.
Vandaag neemt deze disciplinerende blik nieuwe vormen aan. Niet langer is het een enkele anonieme blik van ‘de staat’ of ‘de samenleving’ die ons in de gaten en in het gareel houdt, maar de blik van iedereen die iedereen in de gaten houdt. Dure surveillancecamera’s zijn niet meer nodig, de smart phone voldoet. Vorige week ontstond ophef over een filmpje dat op YouTube werd geplaatst door de achterbuurvrouw van een kinderdagverblijf. Op het filmpje is te zien hoe een huilende kleuter tevergeefs vanaf de gesloten speelplaats op de deur bonkt om binnen te komen. De publicatie van het filmpje had tot gevolg dat de GGD eiste dat de directie maatregelen zou treffen. De medewerkers van het kinderdagverblijf kregen allerlei digitale vormen van rotte tomaten naar zich toe geworpen.
Interessant is dat het toezicht letterlijk wordt uitgevoerd vanuit een onverwachte hoek. 

Ik maak me zorgen over deze ontwikkeling, waarin iedereen naar believen anderen aan de nieuwe schandpalen, de nieuwe media, kan nagelen. De nieuwe transparantie is totalitair aan het worden, vooral, omdat de gerechtigde macht geen initiatief neemt maar braaf volgt. De achterbuurvrouw had eenvoudig even kunnen aanbellen om te informeren of het wel de bedoeling was dat de kleuter zo lang buiten bleef. 

3.25.2014

Lezing 3 april ALBERT CAMUS Studium Generale Maastricht

Albert Camus. Het leven is een eenmalig vuur 
- Lezing
Donderdag 03 april, 20h00 • Aula Minderbroedersberg 4-6 •

Het werk van de Frans-Algerijnse filosoof, romanschrijver en politiek activist Albert Camus (1913-1960) blijft steeds nieuwe generaties boeien. Hij maakte furore met o.a. De vreemdeling, De Pest en De mythe van Sisyphus. In 1957 won hij de Nobelprijs voor de Literatuur. Op 7 november 2013 zou hij 100 jaar zijn geworden.

Beroemd is zijn conflict met Jean-Paul Sartre, over de rol van het gebruik van geweld op weg naar een betere wereld. Camus toont zich in zijn werk als een denker tegen de hoop, die volgens hem in de geschiedenis van de mensheid steeds versteent, tot een religieus of politiek dogma wordt en dat zich tegen de menselijke realiteit keert. Waar het op aankomt, is te leven zonder hogere instantie, een gelukkig leven, zonder valse hoop.

3.07.2014

Zondag 9 maart bij de VPRO over Reisliteratuur


Reizen en schrijven in het thema van de boekenweek die afgelopen week weer feestelijk geopend werd. En er werd wat afgereisd en genoteerd in het oude Europa.  Goethe, Heine en Stendhal. Ze zwierven door het 18e en 19e eeuwse Europa, op zoek naar cultuur en wildernis. Ze waren niet zozeer toeristen als wel reizigers, hongerend naar diepe exotische ervaringen.  Reisfilosoof Ruud Welten schreef inmiddels twee boeken over het verlangen naar ‘den vreemde’. Hij komt vertellen over  reisschrijvers van vroeger en nu.  In gesprek met Jos Palm | Beluister de uitzending

3.06.2014

Onder vreemden: prijsvraag


Door te reizen leren we andere delen van de wereld kennen, andere culturen, andere mensen, maar komen we ook onszelf tegen. Reiservaringen kunnen ons verrijken en wijzer maken. We kunnen tijdens het reizen in nieuwe, onverwachte situaties komen, waardoor onze kijk op het leven verandert. Dat is een soort van kennis die we niet ontlenen uit een boek, maar uit een reis.

Maak kans op een exemplaar van Onder vreemden.
Beschrijf in maximaal 150 woorden een grote, of juist kleine zelf beleefde reiservaring, die voor jou belangrijk was en die je graag met anderen wilt delen. En wie weet, misschien wordt dit een nieuw publicatieproject. De drie beste inzendingen worden beloond met een exemplaar van Onder vreemden.
Ga naar deze link op filolblog